Jak zbudować własną markę odzieżową (modową)? Zgodnie z prawem. Rozpoczęcie swojego własnego biznesu to decyzja życia. Nie mogę powiedzieć Ci inaczej, niż to, że nie prześpisz wielu nocy, będziesz chodził zestresowany – ale w końcu osiągniesz to, co chcesz. Spełnisz swoje marzenia. Pasja do swojej pracy pozwoli Ci przetrwać najgorsze. Ale to nie wszystko, pomoże Ci to przetrwać także prawnik, który zna się na Twojej branży.

Czy wiesz, co spotkasz po drodze podczas budowy własnej marki modowej?

Artykuł jest aktualizowany na bieżąco. Data, którą widzisz pod tytułem to data ostatniej aktualizacji przewodnika.

Działalność gospodarcza, wspólnicy i spółka

Jeżeli zastanawiasz się, jak zbudować własną markę modową to musisz wiedzieć – kiedy zechcesz sprzedawać na poważnie swoje produkty lub dystrybuować produkty innej marki, mam nadzieję, że wiesz o tym, iż musisz założyć działalność gospodarczą.

Dowiedz się, Kiedy muszę założyć działalność gospodarczą?
Jeżeli nie chcesz tego zrobić, przeczytaj Czym grozi zarabianie bez założenia działalności gospodarczej?

Moi klienci prowadzący sprzedaż swoich produktów najczęściej wybierają albo zarejestrowanie działalności gospodarczej, albo założenie spółki z o.o. z jednym lub kilkoma wspólnikami.

Pomimo częstego wybierania tych dwóch form, istnieje także inne możliwości – spółka cywilna i spółki prawa handlowego. Każdą sprawę należy potraktować indywidualnie i wybrać taką formę prowadzenia biznesu, która będzie odpowiadała Ci zarówno pod względem podatkowym, odpowiedzialności, jak i skomplikowania w jej prowadzeniu.

Jednakże, jeżeli na tym etapie wystarczy Ci, że jedna osoba prowadzi działalność gospodarczą, a drugi wspólnik jest u Ciebie tylko zatrudniony, warto uregulować pewne zasady w umowie zwanej founders’ agreement (umowa założycielska).

Przeczytaj też:
1) Founders’ Agreement jako pierwsza umowa wspólników?
2) Jak sprawdzić wiarygodność kontrahenta, czyli drugą stronę umowy?

W przypadku sprzedaży produktów podmiotów trzecich (dystrybucja) warto od razu wejść w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.), gdzie przy zachowaniu pewnych wymogów, nie będziecie odpowiadać swoim majątkiem za zobowiązania spółki.

Logo, nazwa działalności i znak towarowy Twojej marki modowej

Zaczynając od początku, pierwsze co zrobisz, to wymyślisz nazwę dla swojego nowego biznesu lub produktu. W poszukiwaniu odpowiedniej nazwy warto sprawdzić, chociażby w wyszukiwarce google, czy jakaś marka już nie wykorzystuje takiej samej. Kolejno, czy interesująca Cię domena jest wolna. Takie podstawowe wyszukiwanie w internecie, pozwoli wstępnie i niskim kosztem wyeliminować nazwę, która już jest zajęta przez osoby trzecie.

Kolejnym etapem jest sprawdzenie, czy Twoja nazwa działalności/produktu nie została zarejestrowana jako znak towarowy – słowny lub słowno-graficzny. Z pomocą przyjdzie Ci ogólnodostępna wyszukiwarka, którą znajdziesz tutaj, gdy chodzi o znaki towarowe zarejestrowane w Polsce – oraz tutaj, gdy chodzi o znaki towarowe zarejestrowane w Unii Europejskiej.

Powinieneś sprawdzić obydwie bazy, gdyż obejmują one terytorium, na którym chcesz na pewno działać – czyli Polskę i Unię Europejską.

Jeżeli chcesz działać w USA lub w innym kraju poza Unią Europejską, sprawdź, czy Twoje logo/nazwa nie występuje w tamtejszym rejestrze znaków towarowych.

Jeżeli nie ma konfliktu z innymi nazwami, możesz działać. Wraz z rozwojem swojej marki warto, żebyś zarejestrował znak towarowy, a wcześniej zadbał o odpowiednie przeniesienie majątkowych praw autorskich do logo stworzonego przez Twojego grafika. Będzie to lepszym rozwiązaniem niż udzielenie Tobie licencji – i pamiętaj także o prawach zależnych.

Przeczytaj też:
1) Konkurencja używa Twojej marki do pozycjonowania się w Internecie?
2) Ochrona nazwy i marki firmy bez rejestracji znaku towarowego
3) Jak napisać umowę o dzieło z grafikiem?
4) Umowa o dzieło z przeniesieniem majątkowych praw autorskich
5) Co może być znakiem towarowym?
6) Korzystanie z cudzego znaku towarowego – wyczerpanie praw
7) Walka z podróbkami – co możesz zrobić?

Rejestracja wzoru Twojego produktu

Podobnie jak znaki towarowe, wzór Twojego produktu można zarejestrować. Może nim być projekt sukienki, torby lub butów. Oczywiście trzeba spełnić pewne wymagania – wzór musi być nowy i posiadać indywidualny charakter. Taka rejestracja wzoru przemysłowego odbywa się przed Urzędem Patentowym RP.

Pomimo powyższego, pamiętaj, że Twoje projekty – o ile spełniają przesłanki utworu – chronione są przez Prawo autorskie bez przymusu spełnienia jakichkolwiek formalności. W przypadku podróbek i innych działań na Twoją szkodę, istnieje także możliwość skorzystania z roszczeń wynikających z Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Przeczytaj też:
1) Walka z podróbkami – co możesz zrobić?
2) Czego możesz żądać, gdy naruszono Twoje prawa autorskie?

Umowy z pracownikami, podwykonawcami, krawcowymi i szwalniami

Istotnym z punktu widzenia budowania własnej marki jest współpraca z osobami, które będą uzupełniały Twoje kompetencje, wspierały Twoją działalność oraz wykonywały Twoje produkty.

W umowie z pracownikiem lub innym zewnętrznym podwykonawcą powinieneś ustalić zasady współpracy. Nie zapomnij o odpowiednim zadbaniu o przeniesienie majątkowych praw autorskich do powstałych w wyniku takiej współpracy utworów oraz zobowiązaniu drugiej strony do niewykonywania osobistych praw autorskich. Pomimo posiadania majątkowych praw autorskich, taka osoba w dalszym ciągu będzie mogła żądać podpisu pod utworami – np. grafikami lub packshootami w social mediach.

Dowiedz się więcej z:
1) Jak ustalić wysokość kary umownej?
2) Co zrobić, gdy szwalnia źle odszyła Twój projekt – a konstruktor użył go gdzieś indziej?
3) Employee poaching, czyli wszystko o podkradaniu pracowników
4) Były pracownik odszedł z klientami?
5) 4 typy umów potrzebne każdemu przedsiębiorcy
6) Jak sprawdzić wiarygodność kontrahenta, czyli drugą stronę umowy?

Warto rozważyć także formę współpracy i rozliczania podatków – masz dostępne kilka form zawiązania współpracy: umowa o pracę, dzieło, zlecenia/usługa lub w ramach B2B.

Produkty szyte na miarę/zamówienie

W swoim biznesie będziesz pewnie produkował niezliczoną ilość ubrań w różnych rozmiarach i dla różnych konsumentów. Załóżmy jednak, że zgłosi się do Ciebie celebryta chcący przygotować dla siebie wyjątkowy strój na wyjątkową okazję.

Skorzysta z opcji szycia na miarę lub pewnego rodzaju MTM. Zależnie od wybranej opcji współpracy, zastosowanie znajdą tutaj przepisy dotyczące dzieła lub zlecenia. W przypadku współpracy B2B, dla celów podatkowych nie będzie to miało znaczenia, jaki rodzaj umowy zawrzesz – warto jednak to zrobić.

Pamiętaj, by w umowach zawsze opisywać zasady współpracy – terminy realizacji, poszczególnych etapów oraz ich akceptacji.

Ochrona Twojej marki odzieżowej przed nieuczciwą konkurencją

Konkurencja może podjąć się wielu działań w celu wypromowania się na Twojej marce.

Przepisy, które będą Cię chronić znajdują się w Ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Oprócz wyszczególnionych tam przypadków, jak np.: naśladownictwo produktów, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, nieuczciwa lub zakazana reklama, tajemnica przedsiębiorstwa – można także posiłkować się ogólną definicją czynów nieuczciwej konkurencji i zastosować ją do Twojej „nieopisanej” sytuacji.

Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy, lub klienta.

Więcej informacji na ten temat znajdziesz m.in. w artykule: Konkurencja używa Twojej marki do pozycjonowania się w Internecie?

Nie bez znaczenia pozostaje także walka z podkradaniem pracowników o której przeczytasz w artykule Podkradanie pracowników, czyli wszystko o Employee poaching.

Podróbki i inne naśladownictwo Twoich projektów

Spotykam się z wieloma takimi sytuacjami, gdzie konkurencja lub po prostu inny producent/projektant skopiował produkt mojego klienta. Istnieją także przypadki, gdy skopiowane jest tylko akcesorium do produktu głównego – np. poprzez wyprodukowanie go w tańszej wersji/odpowiedniku.

Jako dystrybutor/producent danego produktu, możesz określić, czy Twój kontrahent może sprzedawać inne produktu – jeżeli tak, to jakie.

Przeczytaj też:
1) Plagiat, inspiracja czy opracowanie?
2) Czego możesz żądać, gdy naruszono Twoje prawa autorskie?

Jednakże nie pozostajesz z niczym, gdy spotkasz się z podróbką na rynku. Istnieje szereg rozwiązań, które może zarekomendować Ci branżowa kancelaria prawna. Część rozwiązań przyniesienie zamierzony efekt relatywnie szybko, na część będzie trzeba poczekać.

W pewnych sytuacjach będziesz mógł wykorzystać do tego Prawo autorskie, w innych Ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – obydwie ustawy uzupełniają się w tym zakresie.

 

Potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej?

Poszukujesz kogoś, kto rozwiąże Twój problem?

Napisz do mnie na a.szczudlo@snazykgranicki.pl!

 

Oznaczanie składu surowcowego na metkach

Zgodnie z obowiązującym prawem, każdy producent musi umieścić oznakowanie lub etykietę informacyjną na temat rodzaju włókien, z jakich została wykonana odzież. Taki skład surowcowy musi być oznaczony w sposób trwały, czytelny, widoczny i łatwo dostępny, a gdy jest to etykieta, także starannie przymocowany.

Do powyższego stosować się muszą wszyscy producenci z krajów Unii Europejskiej wprowadzający wyroby do obrotu.

Więcej informacji znajdziesz w moim e-booku: Oznaczanie składu surowcowego, czyli co musi znaleźć się na metce odzieżowej

Regulamin i ochrona danych osobowych e-sklepu

Czy wiesz, czym są klauzule niedozwolone? Nazywamy tak postanowienia w regulaminie, które uznano za niezgodne z prawem i ograniczające prawa konsumenta.

Powinieneś ich unikać. Nie zalecam też kopiowania regulaminów oraz innych dokumentów od ogólnodostępnych sklepów internetowych. Nawet u tych największych można spotkać się z błędami i klauzulami niedozwolonymi.

Przeczytaj też: 5 błędów, które popełniasz wdrażając regulamin sklepu internetowego

Pamiętaj także o obowiązku informacyjnym i checkboxach/zgodach, które konsument musi zaznaczyć podczas dokonywania zakupu lub zapisu na newsletter.

Reklama i marketing w internecie

Muszę w tym momencie zwrócić Twoją uwagę na dwie podstawowe kwestie: (1) Twoja reklama i działania marketingowe muszą być zgodne z prawem oraz (2) powinieneś uregulować ważne kwestie z Twoim podwykonawcą – pracownikiem – lub agencją reklamową/marketingową.

(1) Niezgodna z prawem to reklama nieuczciwa, jak np:
– reklama sprzeczna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności człowieka,
– reklama wprowadzająca klienta w błąd i mogąca przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usługi.

(2) Przez „ważne kwestie” mam na myśli odpowiednie przeniesienie majątkowych praw autorskich i zobowiązanie się twórcy do niewykonywania osobistych praw autorskich – oraz opisanie bardzo ważnego zakresu obowiązków. W przypadku umowy o pracę, zakres obowiązków (twórczych) stanowi podstawę, która musi być w umowie zawarta. W innym wypadku, gdy pracownik wykona dla Ciebie jakąś twórczą pracę, niekoniecznie z mocy ustawy prawa autorskie będą przy Tobie.

Niestety spotykałem się z takimi sytuacjami, gdzie mój klient nie uregulował poprzednio poprawnie kwestii praw autorskich – po współpracy z agencją marketingową, nie posiadał niezbędnych praw do posługiwania się dalej nimi. W sytuacji nieuregulowania tych kwestii, podwykonawca pozostaje w dalszym ciągu posiadaczem tych praw na podstawie Prawa autorskiego.

Produkcja sesji zdjęciowej i klipu wideo

W celu promowania własnych produktów i marki powinieneś posiadać w swoich zasobach profesjonalne zdjęcia oraz wideo. Możesz zgłosić się bezpośrednio do fotografa i modelki – ale także skorzystać w usług producenta takich materiałów promocyjnych.

W obu przypadkach musisz zadbać w pierwszej kolejności o odpowiednie przeniesienie majątkowych praw autorskich lub udzielenie Tobie licencji na niezbędnych polach eksploatacji. Taką umowę powinieneś zawrzeć z producentem lub fotografem.

Natomiast, jeżeli nie będą to zdjęcia packshootowe, od modelki musisz uzyskać zgodę na rozpowszechnianie wizerunku w zakresie, który będzie wystarczający dla promowania Twojego biznesu.

Kolejną ale równie ważną sprawą jest ustalenie zasad współpracy i należnego wynagrodzenia z fotografem/produkcją – zarówno za zrealizowanie sesji, jak i prawa autorskie.

Przeczytaj też:
1)  Jak ustalić wysokość kary umownej?
2) Umowa z fotografem lub producentem sesji

Wizażystka, fryzjerka, stylistka oraz scenograf także wykonują pewną pracę, którą można nazwać twórczą. Zapoznaj się z tymi artykułami, jeżeli chcesz pogłębić swoją wiedzę w tym zakresie: Wizażysta, fryzjer, stylista współautorami fotografii? Część 1: Ogólnie

Ureguluj także z nimi kwestie związane z przybyciem na sesję, współpracą oraz wynagrodzeniem i ewentualnym przeniesieniem (lub licencją) majątkowych praw autorskich.

Wynajmowanie powierzchni handlowej

Podczas wynajmowania własnej powierzchni handlowej, czy to w galerii, kamienicy, gdzie stworzycie butik lub tymczasowy pop up store, warto zadbać o korzystną umowę najmu. Umowa najmu to nic innego jak zobowiązanie się do ponoszenia opłat w niej opisanych w zamian na powierzchnię, którą będziecie mogli (prawie) dowolnie wykorzystać.

Kolejną kwestią są meble – jeżeli urządzasz swoje miejsce samodzielnie oraz w taki sam sposób kupujesz meble, w tym momencie wystarczy minimalne zadbanie o kwestie prawne – zwróć uwagę na kwestie związane z odstąpieniem od umowy i jego brakiem, gdy kupujesz online w ramach B2B. W zamian za to masz do dyspozycji rękojmię i bardzo często gwarancję.

Przeczytaj też: Umowa najmu lokalu użytkowego – w centrum handlowym i nie tylko

W przypadku, gdy powierzchnia jest za droga dla jednego projektanta/marki, na myśl przychodzi często współpraca z innymi osobami. Warto, aby każda z tych osób podpisała główną umowę najmu – jeżeli tego nie zrobią, niech podpiszą ją z Tobą, a Ty sam zadbasz o możliwość podnajmowania, którą powinieneś ustalić z głównym właścicielem powierzchni.

Organizacja pokazu mody

Organizacja pokazu mody to wydarzenie, które wymaga dużo nakładu czasu i pracy. Podczas organizacji pokazu mody pracuje sztab ludzi. Trzeba wybrać modelki, przygotować odpowiednią scenografię, wynająć lokację, catering i obsługę/wolontariuszy. Powinieneś mieć zawarte umowy z każdą z wymienionych przeze mnie osób.

W przypadku niedotrzymania terminu, warunków współpracy czy braku prądu, który może nagle wysiąść, powinieneś przewidzieć jak najwięcej rzeczy i rozwiązań dla takich sytuacji. Na barkach marki/projektanta stoi cały ciężar wizerunkowy nieudanego pokazu mody. Warto się do niego dobrze przygotować.

Udział w targach mody

Biorąc udział w targach mody, przychodzi mi na myśl przymus zakładania działalności gospodarczej. Mogę śmiało stwierdzić, że w większości przypadków, projektant lub marka, która sprzedaje na targach mody, musi mieć zarejestrowaną działalność gospodarczą.

Przeczytaj też:
1) Kiedy muszę założyć działalność gospodarczą?
2) Czym grozi zarabianie bez założenia działalności gospodarczej?

Dodatkowo zwracam Ci uwagę na obowiązek wystawianie rachunków lub faktur, gdy poprosi Cię o to kupujący, lub, gdy taki obowiązek u Ciebie już występuje.

Współpraca z szafiarkami, blogerami, instablogerami i influencerami

Chcąc promować swoje produkty oraz markę, na pewno pomyślisz o współpracy z blogerami, którzy będą udostępniali swoje zdjęcia, podczas używania/noszenia otrzymanych od Ciebie rzeczy.

Warto uregulować szczegółowo kwestie, kiedy, co i jak ma być przez nich udostępnione. Może zdarzyć się taka sytuacja, że bloger udostępni zdjęcie z Twoim produktem dopiero po kilku miesiącach i nie w uzgodniony przez Was sposób.

Pamiętaj, że opinia blogera powinna być obiektywna. Nie próbuj ograniczać wydawania opinii na temat Twojego produktu oraz marki. Doświadczenie pokazało mi, że profesjonalni oraz bardziej zaawansowani blogerzy nie pozwolą sobie na to, abyś ich ograniczał.

Pamiętaj, że taka wymiana produktu za usługę będzie barterem, który trzeba odpowiednio oznaczyć w umowie dla celów podatkowych – i później rozliczyć, np. fakturując się wzajemnie.

Przeczytaj też:
1) Umowa o wypożyczenie ubrań i przedmiotów
2) Jak ustalić wysokość kary umownej?

 

Potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej?

Poszukujesz kogoś, kto rozwiąże Twój problem?

Napisz do mnie na a.szczudlo@snazykgranicki.pl!

 

Budowanie własnej marki odzieżowej

Jak sam widzisz, budowanie własnej marki i promowanie swoich produktów nie należy do łatwych zadań. Moim klientom sprawia to jednak wiele radości i satysfakcji. Aby tak było warto się do tego dobrze przygotować.

Jeżeli będzie takie zapotrzebowanie, w przyszłości każdy z tematów rozwinę o dodatkowe kwestie w postaci nowych artykułów.

Jeżeli będziesz potrzebował pomocy, zapraszam Cię do kontaktu. Na co dzień zajmuję się doradztwem prawnym w branży kreatywnej, a w szczególności odzieżowej/mody.

Dowiedziałeś się czegoś ciekawego z tego artykułu? Każdy z moich wpisów udostępniam bezpłatnie – możesz mi pomóc udostępniając go dalej swoim znajomym na tablicy Facebooka lub w innym portalu społecznościowym. Będę Ci bardzo wdzięczny!

Arkadiusz Szczudło

Arkadiusz Szczudło

Jestem prawnikiem w kancelarii Snażyk Granicki sp.k. Pomagam przedsiębiorcom i freelancerom z branży kreatywnej, a w szczególności mody. Z powodzeniem prowadzę dla nich blogi oraz liczne poboczne projekty (…) Możesz do mnie pisać na a.szczudlo@snazykgranicki.pl.

More Posts - Website - Twitter - Facebook - LinkedIn - YouTube - Instagram

Pin It on Pinterest