Z uwagi na częste zapytania dotyczące tego, czym jest wzór użytkowy, a czym wzór przemysłowy, poniżej chciałbym przybliżyć Wam te pojęcia, przedstawić kilka przykładów i wskazać różnice między wzorem użytkowym, a przemysłowym.

Czy jest wzór użytkowy

Definicja wzoru użytkowego została wskazana wprost w ustawie. I tak wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci (art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, Dz.U.2013.1410 j.t.).

Wzór użytkowy to rozwiązanie użyteczne, które pozwala na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów.

Przykłady wzoru użytkowego

Przykładów na wzór użytkowy można znaleźć wiele. Z tych bliskich branży modowej można wskazać m.in.: oprawkę kredki kosmetycznej z mechanizmem wysuwania sztyftu, wieszak na okrycia, lustro ścienne, but rehabilitacyjny.

Z przykładów z innych branż: rower, siedzenie rowerowe, pudełko na cukierki, słój, zegar wahadłowy, zapalniczkę, monitor, ekran, lampę, stolik, oprawę oświetleniową, ościeżnicę i skrzydło okna, zamek do drzwi, kocioł wodny centralnego ogrzewania, uchwyt grzejnika, panel sterowania, podnośnik wózkowy, zacisk elektryczny, woreczek z zapięciem strunowym, zamknięcie do opakowania kartonowego, podajnik papieru, kombajn do zbioru owoców, młot elektryczny, listwę przypodłogową, listwę maskującą.

Czym jest wzór przemysłowy

Zgodnie z definicją ustawową wzorem przemysłowym jest natomiast nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację (art. 102 ust. 1. ustawy Prawo własności przemysłowej).

Wytwór to każdy przedmiot stworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych.

Za wytwór uważa się także:

  • przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony),
  • część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy,
  • część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu.

Co istotne – jako wzór przemysłowy można chronić wyłącznie wygląd zewnętrzny wytworu, nie zaś jego cechy techniczne bądź użytkowe.

Przykłady wzorów przemysłowych

Wzorami przemysłowymi mogą być na przykład: opakowania produktów, butelki, etykiety, meble, zabawki, wyroby tekstylne, sprzęt sportowy, okno, brama, ogrodzenie, drzwi, panel podłogowy, dach, balustrada, meble (nie tylko pojedyncze, ale i ułożone w zestawy), ozdobne czcionki i litery.

Przykładami z branży modowej będą różnego rodzaju modne fasony (spodni, sukienek, butów etc.). Wzorem przemysłowym są także wzory sztucznych paznokci (tzw. tipsów).

Różnice między wzorem użytkowym a wzorem przemysłowym

Wzór użytkowy to rozwiązanie użyteczne, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Musi to więc być coś materialnego, trwałego. Wzorem użytkowym nie mogą być np. sposoby produkcji, składy mieszanin, związki chemiczne.

Wzór przemysłowy natomiast to zewnętrzna postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Krótko mówiąc – design, czyli wzornictwo, wrażenia estetyczne, artystyczne, połączenie techniki i sztuki.

Jak pewnie zauważyliście ta sama rzecz może być zarówno wzorem użytkowym, jak i przemysłowym.

Jak to możliwe? Z przykładów znalezionych w Internecie najbardziej obrazowy jest przykład krzesła.

Krzesło, jako nowa konstrukcja, wzmocnione przy pomocy skośnych zastrzałów, połączonych z nogami wkrętami, a z siedziskiem przez połączenie czopowe – będzie wzorem użytkowym.

To samo krzesło będzie wzorem przemysłowym, w przypadku, gdy jego cechą charakterystyczną będzie to, że nogi są np. czarne, a zastrzały białe. Z reguły wzór przemysłowy związany jest z aktualnie panującą na rynku modą. Wzór przemysłowy jest więc idealny dla zabezpieczania praw wyłącznych wzorów związanych z odzieżą.

Magdalena Korol

Magdalena Korol

Jestem adwokatem i partnerem w kancelarii Snażyk Granicki sp.k. Specjalizuję się w obsłudze branży kreatywnej i Fashion Law. Jestem zapaloną podróżniczką łączącą podróże ze swoją sportową pasją – kitesurfingiem (…) Możesz do mnie pisać na m.korol@snazykgranicki.pl.

More Posts

Pin It on Pinterest